سيد علي اكبر قرشي

281

قاموس قرآن ( فارسي )

ولى سقى در نوشاندن آمده نظير * ( « أَمَّا أَحَدُكُما فَيَسْقِي رَبَّه خَمْراً . . . » ) * يوسف : 41 . كه دربارهء نوشاندن است و مثل * ( « إِنَّها بَقَرَةٌ لا ذَلُولٌ تُثِيرُ الأَرْضَ وَلا تَسْقِي الْحَرْثَ . . . » ) * بقره : 71 . بقره ، آب را بكشت مىنوشاند و در آيهء * ( « وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ » ) * شعراء : 79 . نيز نوشاندن مراد است . خلاصه آنكه فرق راغب و حماسى بجا و حق است . استسقا : طلب سقى و اسقاء . * ( « وَإِذِ اسْتَسْقى مُوسى لِقَوْمِه فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ . . . » ) * بقره : 60 . سقاية : ظرفى كه با آن آب ميدهند ( مشربه ) * ( « فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهازِهِمْ جَعَلَ السِّقايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيه . . . » ) * يوسف : 70 . گويا آن ظرف هم مشربه بود كه سقايه گفته و هم پيمانه بود كه در آيات ديگر آن را صواع گفته است راغب گويد آن دو تعبير براى فهماندن دو امر است . سقايه مصدر نيز آمده است مثل * ( « أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَعِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِالله . . . » ) * توبه : 19 . آيا آب دادن حاجيان و تعمير مسجد الحرام را مانند آنكس ميدانيد كه به خدا ايمان آورده راجع بشأن نزول آيه رجوع شود به تفاسير . سكب : ريختن و ريخته شدن . * ( « وَظِلٍّ مَمْدُودٍ . وَماءٍ مَسْكُوبٍ » ) * واقعة : 30 و 31 . يعنى اصحاب يمين در سايه و هميشه و در كنار آب رواناند در الميزان آمده : گفته‌اند ظلّ ممدود سايه ايست كه آفتاب آن را نبرد آن باقى و پيوسته است ماء مسكوب آبى است كه پيوسته جارى باشد . اين كلمه فقط يك بار در قرآن آمده است . سكت : سكوت بمعنى ترك سخن است و چون سكوت توأم با نوعى سكون و آرامش است بطور استعاره گفته شده * ( « وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ . . . » ) * اعراف : 154 . چون خشم موسى فرو نشست . ( راغب ) طبرسى نيز نظير آن را گفته است اين كلمه فقط يك بار در قرآن يافته است . سكر : ( بر وزن قفل ) مستى . ( و